ΓΙΑ+ΤΗΝ+ΕΛΛΑΔΑ+ΤΟΥ+ΣΗΜΕΡΑ

Νιώθω βαθιά ταπεινωμένος, ως φιλέλληνας, όταν μια εφημερίδα τολμά να βάλει τίτλο πως η Ελλάδα είναι «μια χώρα ίσως λιγότερο "ευρωπαϊκή" απ' ό,τι φαίνεται» κι όταν το περιεχόμενο αυτού του άρθρου είναι κακή σύνοψη μιας ιστορίας την οποία οι συντάκτες δεν έχουν ζήσει. Νιώθω ταπεινωμένος, ως Γάλλος, που.... συμπατριώτες μου πληγώνουν με τέτοιο τρόπο την ιστορία και τροφοδοτούν τον μύθο του ψεύτη και πονηρού (poniros στο πρωτότυπο) Έλληνα. Αν λοιπόν δεν είναι η Ελλάδα ευρωπαϊκή χώρα, ποιος αξίζει αυτόν τον τίτλο; Ο γερμανός βάρβαρος ή η ύπουλη Αλβιών, την οποία ο μεγαλύτερος ποιητής της, ο Βύρωνας, κατηγορούσε ήδη για λεηλασία της χώρας του Ομήρου; Περισσότερο ευρωπαϊκή η Αγγλία, που δεν επιθυμεί καμία ευρωπαϊκή αλληλεγγύη - και κυρίως όχι εκείνη που θα της κόστιζε χρήματα; Δεν είναι αυτή η χώρα που επανέφερε στην Ελλάδα τον στρατό και τον βασιλιά στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, πυροδοτώντας έναν κατακλυσμό που η Ελλάδα έμελλε να πληρώσει πολύ ακριβά, μια χώρα που μπορεί εντούτοις να υπερηφανεύεται για την αντίσταση την πιο υποδειγματική απέναντι στον Ναζί κατακτητή. Η ιδέα της Ευρώπης δεν έχει και πολλά χρόνια ζωή, αμφιβάλλω αν μπορούμε να διανέμουμε διπλώματα ευρωπαϊκότητας. Τόσο η ιδέα όσο και το γεωγραφικό της περιεχόμενο είναι προς οικοδόμηση και όχι ένα ακέραιο δεδομένο. Ο Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν έβαλε την Ελλάδα στην Ευρώπη διότι, λέει, από αυτή τη χώρα έρχονταν η δημοκρατία και ο πολιτισμός. Έστω, αν και μπορεί κανείς να πει πολλά για αυτή την αθηναϊκή δημοκρατία, την οπαδό της δουλείας, την ιμπεριαλιστική … Αλλά ο τόνος τοποθετείται εσφαλμένα, διότι το πρόβλημα δεν είναι να μάθουμε πού γεννήθηκε η δημοκρατία, το πρόβλημα είναι να αναγνωρίσουμε ότι ο ελληνικός ή, καλύτερα ας πούμε, ο ελληνορωμαϊκός πολιτισμός είναι το μόνο κοινό σκυρόδεμα σε μια ιστορία φτιαγμένη από αντιπαλότητες και παγκόσμιους πολέμους. Αυτός ο περίφημος ελληνικός πολιτισμός έθρεψε την Αναγέννηση, τα γράμματα και τις τέχνες, τους κλασικούς μας του 18ου αιώνα και γονιμοποίησε τις ελίτ του ίδιου αυτού αιώνα που συντάραξαν τον κόσμο. Η θέση της Ελλάδας είναι στο κέντρο της Ευρώπης, πρόκειται άλλωστε για μία από τις πιο ζωντανές και τις πιο λαμπερές εστίες της ευρωπαϊκής κουλτούρας : με πρόσωπα αξιοσημείωτα σε όλους τους τομείς, και όχι μόνο στην ποίηση, με μια πρωτότυπη σχολή ζωγραφικής που αρχίζει από τον Θεόφιλο και οδηγεί στον Τσαρούχη μέσω του Εγγονόπουλου, με φιλόσοφους όπως ο Κορνήλιος Καστοριάδης … Δείτε ποιοι μεταφράζονται στην Ελλάδα : ο Βερνάν, ο Φουκό και ο Ντεριντά• δείτε πού διαπλάθονται οι ελίτ : στον τομέα της ιστορίας, η E.H.E.S.S. (Ανώτατη Σχολή Κοινωνικών Επιστημών) έχει παίξει μεγάλο ρόλο. Και θα βρείτε στην Ελλάδα μια γενιά αξιόλογων ιστορικών που συμμετέχουν στην ανανέωση του κλάδου. Όλοι λοιπόν ψεύτες και κλέφτες τους οποίους πρέπει να υπερασπιστούμε γιατί εφηύραν κάποτε τη λέξη «δημοκρατία»; Υπάρχουν πολλά ακόμα πράγματα να βάλουμε στη ζυγαριά: η φιλοσοφία (α λα δυτικά), η ιστορία, το θέατρο… Υπάρχουν σήμερα σε αυτή τη χώρα άνδρες και γυναίκες από τους πιο καλλιεργημένους και τους πιο πολιτισμένους που γνωρίζω• δεν δέχομαι να τους βάζουν «βάρβαροι» στον πάγκο της Ευρώπης. Όσο για τους αξιοθρήνητους κομπιναδόρους, σε ποια χώρα δεν υπάρχουν, έχοντας διασπαθίσει δεκάδες δισεκατομμύρια ; Το ερώτημα δεν είναι αν η Ελλάδα είναι περισσότερο ή λιγότερο ευρωπαϊκή: τα ίδια τα θεμέλια της Ευρώπης δεν υφίστανται χωρίς τον ελληνισμό. Να θυμίσουμε πως η Ευρώπη ήταν μια πριγκίπισσα από τη Φοινίκη που απήχθη από Κρήτες προκαλώντας μία από τις πρώτες διαμάχες μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Η Ευρώπη έχει λοιπόν και ανατολίτικες ρίζες κι αυτός είναι ένας πολύ χρήσιμος μύθος σε αυτές τις εποχές διασταύρωσης των πληθυσμών. Τσιμέντο της Ευρώπης δεν είναι οι τράπεζες και οι τραπεζίτες αλλά ένας πολιτισμός, και ο ελληνικός πολιτισμός είναι ένα από τα στοιχεία που μας ενώνουν• αλίμονο, υπάρχουν τόσο λίγα ! **Vive la Grece ! Και ας μην αφήσουμε τεχνοκράτες να γονατίσουν φίλους και αδελφούς, πόσω μάλλον να τους ταπεινώσουν και να ταπεινώσουν κι εμάς. ** * //Ο κύριος Ετιέν Ρολάν είναι πρώην Διευθυντής της Γαλλικής Σχολής Αθηνών (E.F.A.) και Επίτιμος Καθηγητής Ελληνικής Αρχαιολογίας στο Πανεπιστήμιο Paris I - Πάνθεον - Σορβόνη. // //Το κείμενο αυτό είναι η απάντηση του κ. Ετιέν Ρολάν στο πρόσφατο δισέλιδο δημοσίευμα της «Monde» με τίτλο «Ελλάδα – Ευρώπη : η μεγάλη παρεξήγηση», όπου αμφισβητούνταν η ευρωπαϊκότητα της χώρας μας. //  **Τ’ είν’ η πατρίδα; ** //Στέλιος Ελληνιάδης // Ληστέψανε ανενόχλητοι την Εθνική Πινακοθήκη. Κάψανε το ιστορικό κτήριο του Ακροπόλ Παλάς, απέναντι από το Αρχαιολογικό Μουσείο, αφού το είχαν λεηλατήσει ολοκληρωτικά. Μπορεί να ακούγεται υπερβολικό, αλλά εγώ διαισθάνομαι ομοιότητες με τη λεηλασία του μουσείου της Βαγδάτης. Η κλίμακα είναι διαφορετική, αλλά ο συμβολισμός συγγενής. Η μικρή ή μεγάλη λεηλασία είναι ένα σοβαρό δείγμα της γενικότερης κατάστασης στην οποία περιέρχεται μια χώρα. Δείχνει ότι η κοινωνία δεν είναι πια σε θέση να υπερασπιστεί αυτά που την συγκροτούν σε οντότητα. Είναι ευάλωτη και διαμπερής. Μπάτε σκύλοι… <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Το ίδιο ένιωσα όταν καταργήσανε τη γραμμή του τρένου στην Πελοπόννησο, που μόλις είχαν ανακαινίσει ξοδεύοντας εκατομμύρια. Κι ύστερα, κι άλλες γραμμές στη Θεσσαλία και τη Βόρεια Ελλάδα. Κι ότι οι «ποντικοί» άρχισαν να κλέβουν τις μεταλλικές ράγες για να τις πουλήσουν σαν σκραπ στα χυτήρια και τα ξύλινα υποστυλώματα σαν κούτσουρα για τα τζάκια. Με κάθε παρεμφερή ενέργεια νιώθω σαν να μου ξηλώνουν τις αρτηρίες και τα αγγεία μου, το νευρικό μου σύστημα και τα μέλη του σώματός μου. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δεκάδες χρόνια σκληρής δουλειάς και μεγάλων επενδύσεων χρειάστηκαν για να δημιουργηθούν τα δίκτυα του ΟΣΕ, όπως και του ΟΤΕ που έφτασε σε κάθε μικρό χωριό για να μπορεί η κάθε μάνα να μιλάει με το μονάκριβο της γιο στη μακρινή Αυστραλία. Αυτό το δίκτυο, από το οποίο εξαρτιούνται τα άλλα δίκτυα επικοινωνίας, όπως το διαδίκτυο, αλλά και το κράτος, η αυτοδιοίκηση, τα πανεπιστήμια, τα νοσοκομεία και ο στρατός, είναι δημόσια περιουσία, που ανήκει σε όλο το λαό. Ανεκτίμητο, γιατί αποτελεί ουσιαστικό συστατικό της συλλογικής μας οντότητας, ενσάρκωση των αγώνων για ανεξαρτησία, αυτοδιάθεση και ευημερία. Το ίδιο και το δίκτυο της ΔΕΗ. Οι πυλώνες και τα καλώδια που ανεβοκατεβαίνουν σε όλα τα βουνά, διασχίζουν τους κάμπους με τα σιτάρια, τα βαμβάκια και τα καλαμπόκια, περνούν υποθαλάσσια στα νησιά και ανάβουν μια λαμπίτσα σε ένα κάτασπρο εκκλησάκι στην κορυφή ενός κατσάβραχου στον Ψηλορείτη. Ακόμα κι αυτό το ελαττωματικό αλλά ακριβοπληρωμένο από την κοινωνία δίκτυο των εθνικών οδών που παραδόθηκε στους κρατικοδίαιτους «ημέτερους» εργολάβους. Η κοινωνία πληρώνει, αλλά αυτό που της ανήκει συνεχώς εκχωρείται και μειώνεται. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Όμως, οι αγωνιστές του ’21 ή του ’40 δεν θυσιάστηκαν μόνο για τη γήινη επικράτεια, αλλά και για ό,τι συναρμολογεί την υπόστασή μας, ό,τι κληρονομήσαμε κι ό,τι φτιάχνουμε με τα χέρια και το μυαλό μας, ό,τι είναι δημιούργημά μας και μας ξεχωρίζει από τους υποτελείς και τους σκλάβους που υπηρετούν τα αφεντικά χωρίς να έχουν τίποτα δικό τους. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Και, τώρα, βγάζουν στο σφυρί, οι αθεόφοβοι, τα δίκτυα του πόσιμου νερού, που είναι τόσο πολύτιμο για μας όσο το ίδιο μας το αίμα. Λίμνες, ποτάμια και υπόγεια νερά που καταλήγουν σε σωλήνες και δεξαμενές, ουσιαστικά περνούν στην ιδιοκτησία των κατά καιρούς κατακτητών και τοποτηρητών μας, Γερμανών, Άγγλων, Γάλλων και Αμερικάνων, μέσα από τον έλεγχο των δικτύων ύδρευσης και των αποθεμάτων νερού. <span style="display: block; font-family: 'arial','sans-serif'; font-size: 13px; text-align: center;">Τοκογλυφική Διεθνής <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Στην επαρχία, με το κλείσιμο πολλών τοπικών ραδιοσταθμών της ΕΡΤ, οι πολίτες δεν έχουν άλλη επιλογή από τα υποτράγουδα, ελληνικά και ξένα, που εκπέμπονται κατά κόρον από τα ιδιωτικά ραδιόφωνα που κυριαρχούν στα ερτζιανά σε αντιστοιχία με τα μπαρ μέσω των οποίων διακινούνται τα θύματα του σωματεμπορίου. Και, ήδη, οι κρατούντες ανήγγειλαν το κλείσιμο της ΕΤ1 περιορίζοντας τα ποιοτικά προγράμματα για να ενισχυθούν τα ιδιωτικά κανάλια των οποίων οι συχνότητες παραχωρήθηκαν σκανδαλωδώς σε πέντε οικογένειες εργολάβων, εμπόρων όπλων και εφοπλιστών που στηρίζουν το σάπιο σύστημα και, με την παραπληροφόρηση των εξαγορασμένων δημοσιογράφων και τη χυδαιότητα των λάιφ στάιλ εκπομπών τους, δηλητηριάζουν το ήθος και την κουλτούρα του λαού. Άνθρωποι με παιδεία, αρχές και γούστο εξοστρακίζονται και η αμορφωσιά, η κακογουστιά και η ξεφτίλα αναδεικνύονται σε εθνική κουλτούρα. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Χάρη στα δημόσια νοσοκομεία, η μητέρα μας, με 440 ευρώ σύνταξη, στα δύσκολα χρόνια της μεγάλης ηλικίας, είχε μια αξιοπρεπή φροντίδα που δεν ήταν μέχρι σήμερα προνόμιο μόνο των πλουσίων. Τώρα, αφαιρούν χρόνια από το προσδόκιμο ζωής των εργαζομένων, καθιστώντας τις υπηρεσίες υγείας είτε πολύ ακριβές είτε υποτυπώδεις. Δηλαδή, δεν έχουν σκοπό να σταματήσουν στον ακρωτηριασμό μας. Θέλουν να μειώσουν και τη διάρκεια ζωής μας, που δεν οφείλεται μόνο στο λάδι και τα μαρούλια, αλλά και σε ένα δωρεάν για όλους και ποιοτικά ικανοποιητικό δημόσιο σύστημα υγείας. Και, οπωσδήποτε, στις συντάξεις, με λεφτά που έχουν παρακρατηθεί από τον εργαζόμενο και τα έχει εκμεταλλευτεί επί δεκαετίες η εξουσία. Κι αυτό, το έσχατο δίκτυο ασφαλείας για τους ανθρώπους στην τελευταία φάση της ζωής τους, αποδυναμώνεται για να περάσει στις πολυεθνικές ασφαλιστικές εταιρίες. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Όπως έκαναν με τις τράπεζες. Ένα δίκτυο μέσα από το οποίο, με εγγύηση του κράτους, ο πολίτης δανειζόταν για να αναπτύξει την επιχείρησή του ή να χτίσει το σπίτι του, ακόμα και για να φυλάξει με κάποιο όφελος τις οικονομίες του, το παρέδωσαν αυτούσιο στην Τοκογλυφική Διεθνή. Κατάργησαν τους τόκους καταθέσεων, αύξησαν υπέρμετρα τους τόκους δανεισμού και όλα τα υποθηκευμένα ακίνητα, κατοικίες και χωράφια, περνούν κοψοχρονιά στην εξουσία των τοκογλύφων. <span style="display: block; font-family: 'arial','sans-serif'; font-size: 13px; text-align: center;">Δημοκρατία κουρελόπανο <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Οι γειτονιές που μεγάλωσα είναι αγνώριστες. Διασχίζω την Πατησίων, την Γ΄ Σεπτεμβρίου, τη Δροσοπούλου, την Αχαρνών, την Κυψέλης και όλους τους κάθετους και παράλληλους δρόμους, με φρίκη και απογοήτευση. Χιλιάδες μαγαζιά κλειστά, κατεβασμένα ρολά, απλήρωτοι λογαριασμοί, ενοικιαστήρια και πωλητήρια παντού. Η γειτονιά νεκρώνει, τα φώτα σβήνουν, οι κάτοικοι κλείνονται στα σπίτια τους, ο φόβος της ερήμωσης πλανιέται. Τι θα κάνουν όλοι αυτοί οι άνθρωποι που ζούσαν είτε από το μαγαζάκι που νοίκιαζαν είτε από το εμπόριο που έκαναν; Πώς θα συντηρήσουν τις οικογένειες, τους γέρους γονείς και τα παιδιά τους που σπουδάζουν; <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Ένα τεράστιο δίκτυο στήριξης της ζωής που αποτελεί το λιανεμπόριο, από το ψιλικατζίδικο της γειτονιάς μέχρι το επιδιορθωτήριο ρούχων, ξεχαρβαλώνεται και συμπαρασύρει όλες τις βιοτεχνίες, τους προμηθευτές πρώτων υλών, τα βυρσοδεψεία και τα υφαντουργεία, τα εργαστήρια, μαραγκούδικα και συνεργεία, αφήνοντας στο δρόμο εκατοντάδες χιλιάδες εμπόρους, υπαλλήλους, τεχνίτες, μεταφορείς, πλασιέ, λογιστές, διαφημιστές… ένα ανθρώπινο δίκτυο διαλύεται, οι γειτονιές χάνουν τη ζωντάνια τους, κι εγώ αισθάνομαι σαν να χάνω όλες μου τις αρθρώσεις. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Για να επικρατήσουν αποκλειστικά τα εμπορικά κέντρα των πολυεθνικών, τα Mall και τα Lidl, σε περίκλειστους χώρους, μακριά και σε βάρος της γειτονιάς. Για τον ίδιο λόγο που έκλεισαν τις βιομηχανικές μονάδες, κλάδους ολόκληρους, όπως την κλωστοϋφαντουργία και τα ναυπηγεία. Ακόμα και τα εργοστάσια ζάχαρης! <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δεν σταμάτησαν το ’46-’49, που εκκένωσαν βίαια τα χωριά, για να καταπνίξουν το Δημοκρατικό Στρατό. Στη συνέχεια, ξεζούμισαν την ύπαιθρο από τους νέους για να ανοικοδομήσουν την κατεστραμμένη Γερμανία και για να πλουτίσουν χτίζοντας χωρίς κεφάλαια, με την αντιπαροχή, πόλεις-τέρατα. Μετά, συρρίκνωσαν τη γεωργία εκμαυλίζοντας τους αγρότες και παραδίδοντας τη διατροφή μας στη Monsanto, την Kraft και την Tesco. Έτσι, σταδιακά, χάθηκε η αυτάρκεια, βάθυνε η εξάρτηση. Για λίγα ευρώ ξηλώθηκαν μεγάλες εκτάσεις με αμπέλια, για να μη χάσει το γαλλικό κρασί τις αγορές και τις τιμές του. Η πατροπαράδοτη σχέση του ανθρώπου-παραγωγού με το σταφύλι και το κρασί, στοιχείο πολιτισμού άνευ του οποίου ο ελληνικός πολιτισμός είναι στεγνός, σμικρύνθηκε. Έκοψαν τα καΐκια για να τρώμε τα ψάρια που αλιεύουν οι πολυεθνικές ανοιχτά της Σομαλίας και οι εφοπλιστές έκοψαν τους ναυτικούς από τα πλοία τους όχι από πατριωτισμό, αλλά για περισσότερα κέρδη. Η σχέση του Έλληνα με τη θάλασσα έμεινε μόνο στα νησιώτικα τραγούδια. Όπως ελαχιστοποιήθηκε η σχέση του πολίτη με τη διοίκηση και την αυτοδιαχείριση. Με τον «Καποδίστρια» και τον «Καλλικράτη», η συμμετοχή των πολιτών στο δημόσιο βίο έγινε μινιατούρα. Πρώτα καταργήθηκαν οι κοινότητες, η πιο βασική μονάδα συμμετοχής στα κοινά, και μετά, οι μικροί και μεσαίοι δήμοι συνενώθηκαν σε υπερδήμους όπου κάθε έννοια συμμετοχής περιορίστηκε σε μια μικρή ομάδα επαγγελματιών της πολιτικής αφήνοντας εντελώς έξω από κάθε συμμετοχική -έστω την ελάχιστη- διαδικασία, το σύνολο των πολιτών, πλην των κομματικά διορισμένων και των εχόντων λεφτά για να προβάλλουν τον εαυτό τους. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Η δημοκρατία, η αστική, για την οποία χύθηκε τόσο αίμα και τόσο μελάνι, έγινε κόσκινο. Ποιοι νόμοι και ποιοι θεσμοί; Ποια Βουλή και ποια δικαιοσύνη; Ποια πατρίδα; Κουρελόχαρτα και κουρολέπανα για να σκουπίζονται οι ισχυροί, διαπλεκόμενοι πλούσιοι και πολιτικοί. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Με την απειλή δημοσιοποίησης 150 ονομάτων πολιτικών, δημοσιογράφων και συνδικαλιστών που τα πήρανε από τη Siemens έφυγε σαν κύριος ο Χριστοφοράκος. Το δικό του άσυλο δεν καταργήθηκε, όπως καταργήθηκε το άσυλο του πανεπιστημίου, γιατί το πρώτο προστατεύει την κλεφτουριά, ενώ το δεύτερο συμβολίζει τον αγώνα για δημοκρατία και ανεξαρτησία! <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Πόσο ακόμα θα μου κοντύνετε τη γλώσσα, πόσα νύχια θα μου βγάλετε ακόμα; <span style="display: block; font-family: 'arial','sans-serif'; font-size: 13px; text-align: center;">Live your myth! <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Με την ίδια «λογική», με θαλασσοδάνεια, περιφράξεις ακτών, εμπρησμούς δασών (αποτελεσματικότεροι από τους πράκτορες της ΜΙΤ οι εντόπιοι καταπατητές, συνεπικουρούμενοι από υπουργούς τύπου Παπακωνσταντίνου), τσιμεντάρισμα τόπων φυσικού κάλλους και άλλες καταστροφικές ενέργειες, έδωσαν ώθηση στην ανεξέλεγκτη δόμηση και την περιώνυμη τουριστική ανάπτυξη. Μια ανάπτυξη που παραμόρφωσε τα τοπία και τους οικισμούς, αλλοίωσε τους ποικίλους πολιτισμούς και δημιούργησε «κοινωνίες του τριμήνου»! Λίγες βδομάδες συνωστισμού και δουλειάς, room to let, disco bar, free beer και how do you do, και εννιά μήνες αργίας και καταναλωτικής μιζέριας. Κοινωνίες της αρπαχτής και της προχειρότητας, ανεμομαζώματα κι ανεμοσκορπίσματα, που περιμένουν τον μεθυσμένο Εγγλέζο να κατουρήσει στα σκαλοπάτια τους για να ζήσει το μύθο του! Εποχικές δουλειές, εποχικές κοινωνίες, εποχικές νοοτροπίες. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Φαινόταν ότι θα μας κάνουν όλους υπηρέτες, μετανάστες και πρόσφυγες, ξανά! <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Τα έλεγαν οι αριστεροί, χρόνια τώρα, αλλά τους περιγελούσαν οι Πάγκαλοι, οι Πρετεντέρηδες και οι Καρατζαφέρηδες. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Διαλύοντας όλα τα δίκτυα κοινωνικής προστασίας, μας τραβούν το χαλί κάτω από τα πόδια και μας βάζουν να κατηγορούμε τους ξένους μετανάστες για τα χάλια μας! Καταστρέφοντας όχι μόνο το αίσθημα αλληλεγγύης και φιλοξενίας που κάποτε χαρακτήριζε πλατιά στρώματα της κοινωνίας με ρίζες στους πολιτισμούς της Ανατολής και της Αρχαίας Ελλάδας, αλλά καλλιεργώντας και το ρατσισμό που τώρα επιστρέφει σαν μπούμερανγκ μέσα από το διεθνή διασυρμό της Ελλάδας. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Σε τι να πιστέψουν οι νέοι των 400-500 ευρώ; Που, ακόμα και παιδιά να κάνουν, δεν θα μπορούν να τα θρέψουν, ούτε παιδικούς σταθμούς θα βρουν για να τα αφήνουν. Που, κι αν μεγαλώσουν, πώς θα σπουδάσουν, με βιβλία που πρέπει να αγοράζουν και δίδακτρα που πρέπει να καταβάλλουν; <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Παρ’ όλες τις φιλότιμες προσπάθειες των δασκάλων, όλα δείχνουν ότι η παιδεία τρεκλίζει. Χιλιάδες παιδιά εγκαταλείπουν το σχολείο και απόφοιτοι λυκείων με δυσκολία γράφουν σωστά το όνομά τους! <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Τι χρειάζονται και οι εφημερίδες σ’ ένα κόσμο αδιάβαστο; Το κλείσιμο της Ελευθεροτυπίας δείχνει ότι ούτε μια εφημερίδα χωρίς σεκιουριτάδες δεν μπορεί πια να συντηρήσει ο τόπος! Ακρίβυναν και τα ταχυδρομικά τέλη από τον ΕΛΤΑ ώστε καμία εφημερίδα ενός τόπου, ενός συλλόγου, μιας κίνησης, να μην μπορεί να φτάσει στους αναγνώστες της. Τι χρειάζεται, τότε, και μια δημόσια υπηρεσία ταχυδρομείων που πρέπει να έχει εθνική πολιτική; Με ένα σμπάρο, μια ιδιωτικοποίηση, δύο δίκτυα ακόμα γίνονται κομμάτια. Για να μην επικοινωνούν τα χέρια και τα πόδια με το κεφάλι. Η εφορία, έτσι κι αλλιώς, δεν θα εμποδιστεί να στέλνει τα ειδοποιητήρια στους πολίτες για τις οφειλές τους. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Έτσι, και η εργασία από δικαίωμα έγινε εύνοια της τύχης. Η απόλυση βαφτίστηκε εξορθολογισμός! Η ανεργία προσαρμογή! Η απεργία αντικοινωνική συμπεριφορά! Ο μισθός έγινε χαρτζιλίκι! Η σύνταξη φιλανθρωπία! Και η ιδιόκτητη στέγη ενοικιαζόμενο από την εφορία! Ώστε το μίνιμουμ της ανθρώπινης αξιοπρέπειας να είναι διαπραγματεύσιμο. Και μόνο οι κόχες στα πεζοδρόμια να παραχωρούνται δωρεάν στους άστεγους, πρώην νοικοκύρηδες, που δεν άντεξαν τόσο εκσυγχρονισμό και εξυγίανση! Αυτόχειρες, θα τους πούνε, που βαρέθηκαν την άνεση και την αφθονία! <span style="display: block; font-family: 'arial','sans-serif'; font-size: 13px; text-align: center;">Η θεία Κίτσα <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Τι άλλο, λοιπόν, να μου κάνουν; Μου κόβουν τα άκρα, με απονευρώνουν, με τυφλώνουν, μου σπάνε τα τύμπανα, μου γδέρνουν το δέρμα, με ποτίζουν φαρμάκι (το ροδόσταμο έμεινε κι αυτό μόνο στο τραγούδι) και μου ζαλίζουν τ’ αρχίδια! Όπα! Στοπ! <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Όπως μου έλεγε η θεία Κίτσα, η σοφή Σινασίτισσα, που επί επτά χρόνια, από τα 90 της, έκανε τρεις φορές τη βδομάδα αιμοκάθαρση πηγαίνοντας από την Καλλιθέα στο ΙΚΑ, στην Κουμουνδούρου, ας κάνουν ό,τι θέλουν με το σώμα μου. Παρακαλώ το Θεό, μέχρι την ώρα που θα με πάρει, να μην μου πειράξει το μυαλό. Κι εγώ αυτό λέω, παραφράζοντας λίγο τη θεία Κίτσα. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Ό,τι και να κάνουν, δεν θα τους αφήσω να μου αγγίξουν τον πολιτισμό που έχω στον εγκέφαλό μου. Να με κάνουν σαν τα θύματά τους που σέρνονται στην Τοσίτσα και εκλιπαρούν για ένα εικοσάλεπτο τους περαστικούς ή για μία θέση στις κοινότητες απεξάρτησης που υποχρηματοδοτούνται από το κράτος και είναι ανεπιθύμητες στις γειτονιές! <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Το ζούμε! Αυτοί δεν έχουν σκοπό να αφήσουν τίποτα όρθιο. Διαλύουν όλα τα δίκτυα που αποτελούν το κεντρικό νευρικό σύστημα και τις αρτηρίες της χώρας. Βάζουν την Ελλάδα σε διαρκές καθεστώς τεχνητής αναπνοής. Ιδιωτικοποιούν, καταργούν, συρρικνώνουν. ΠΑΣΟΚ, Ν.Δ. και ΛΑΟΣ μάς έκαναν πλύση εγκεφάλου ότι δραχμή, Εθνική Τράπεζα, ΟΤΕ, ΔΕΗ, Ολυμπιακή, λιμάνια, αεροδρόμια κ.λπ. είναι βάρος στην πρόοδο. Κι ότι όσο ξεπουλάμε τόσο καλύτερα θα πηγαίνουμε. Έκαναν ό,τι έκαναν, σε βάρος του τόπου, με τη διαβεβαίωση ότι θα είναι για το καλό μας. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Και τώρα, που ακόμα και η Τράπεζα της Ελλάδος είναι ξένης ιδιοκτησίας, όλα καταρρέουν παταγωδώς. Όλες αυτές οι αλλαγές, καταστροφές και μεταλλάξεις λανσαρίστηκαν ως απαραίτητη προϋπόθεση των μεταρρυθμίσεων που θα οδηγούσαν τη χώρα σε ανώτερα επίπεδα ανάπτυξης και ευμάρειας. Η μαφιοζοποίηση λανσαρίστηκε ως εκσυγχρονισμός. Λαδώματα, ληστείες, σωματεμπόριο, ναρκωτικά, λαθρεμπόριο πετρελαίου και χρυσού, φρουτάκια, εκβιασμοί, παραδικαστικά κυκλώματα, καταπατήσεις, υπερτιμολογήσεις, τοκογλυφία, γκανγκστερική είσπραξη χρεών, ξέπλυμα χρήματος, συμβόλαια θανάτου, Κούνεβα! Ό,τι γινόταν από άτομα, γίνεται τώρα οργανωμένα. Κράτος, κόμματα εξουσίας, τράπεζες και συμμορίες διαπλέκονται. Εξαπάτησαν με υποσχέσεις, λεφτά υπάρχουν, και γέμισαν τη χώρα με ενεχυροδανειστήρια, λέσχες και παρατράπεζες! Και, τώρα, οι αποτυχημένοι, ψεύτες, κλέφτες, μεσάζοντες, λαμόγια και μιζαδόροι, συσπειρώθηκαν στα τρία κόμματα, για να σώσουν τη χώρα! Από ποιον; Από τον εργάτη, τον συνταξιούχο, τη μοδίστρα, τον μαγαζάτορα, τη νηπιαγωγό και τον φοιτητή! <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Εμείς, για αντικειμενικούς και υποκειμενικούς λόγους, δεν μπορέσαμε να τους εμποδίσουμε. Ούτε διαλύσαμε θαρρετά τις λαϊκές ψευδαισθήσεις καθώς η κοινωνία υπέκυπτε στις τράπεζες, τον καταναλωτισμό, τα Mall, την τηλεόραση και το ντοπάρισμα. Παλεύαμε πάντα, πολλές φορές κόντρα στο ρεύμα, αλλά όχι όσο απαιτούσαν οι περιστάσεις. <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Και τώρα, ιδού το «αναπτυξιακό» αποτέλεσμα, χωρίς μαντζούνια και καλλωπιστικά στοιχεία. Γυμνό και ξεκάθαρο. Όλα γίνονται ρημαδιό! Μόνο την αστυνομία ενισχύουν οι κρατούντες, γιατί το μόνο που τους φοβίζει είναι η σκέψη μας και η δράση μας συλλογικά. Γιατί, κατά βάθος, διαισθάνονται, κι αυτοί, ότι η τελική έκβαση της αναμέτρησης, μεταξύ ολιγαρχίας και δημοκρατίας, είναι απρόβλεπτη! Άσε που μπορεί να ισχύει και το λαϊκό απόφθεγμα «όποιος γελάει τελευταίος, γελάει καλύτερα»! **<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Μια παλαιά αλλά επίκαιρη συνέντευξη ** <span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">με τον έλληνα φιλόσοφο **Κορνήλιο Καστοριάδη** (1922-1997) που διέπρεψε στη Γαλλία.
 * <span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 15px;">Ellada, agapi mou ** //<span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Του ////<span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;"> Etienne Roland, ////<span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">στη ////<span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">γαλλική ////<span style="font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;"> "Le Monde" – 16/11/2011 //

__<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δημοσιογράφος __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Συχνά λέγεται ότι η Ελλάδα είναι «προβληματική», στην Ελλάδα «όλα γίνονται στον αέρα», «χωρίς προγραμματισμό», «χωρίς βάρος». Με τέτοιες διαπιστώσεις συμφωνούν πολλοί. Αλλά περιορίζονται συνήθως μόνον στις διαπιστώσεις… Γνωρίζω ότι η ελληνική κατάσταση σας απασχολεί βαθειά. Ποια είναι η ερμηνεία σας για όσα συμβαίνουν; Γιατί συμβαίνουν έτσι τα πράγματα στην Ελλάδα; Ποιες οι βαθύτερες αιτίες; __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Καστοριάδης __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Πρώτον, δεν ξέρω. Δεύτερον, στο μέτρο που μπορώ να ξέρω κάτι, είναι ότι η πολιτική ζωή του ελληνικού λαού τελειώνει περίπου το 404 π.χ. __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δημοσιογράφος __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Νομίζω ότι θα ενοχλήσει πολύ αυτή η διατύπωσή σας… __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Καστοριάδης __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Τι να κάνουμε… Μιλώ για την πραγματική πολιτική ζωή του λαού ως αυτόνομου παράγοντα. Δεν μιλώ για μάχες, για αυτοκράτορες, για Μεγαλέξανδρους και Βασίλειους Βουλγαροκτόνους. Μετά τον πέμπτο π.Χ. αιώνα και την αυτοκυβέρνηση του λαού στις δημοκρατικές πόλεις -και πάντως, μετά τον περίεργο τέταρτο π.Χ. αιώνα- η ελληνική ελευθερία πεθαίνει… Οι ελληνικές πόλεις γίνονται υποχείριες των βασιλέων της Μακεδονίας. Βεβαίως, ο Αλέξανδρος και οι διάδοχοί του παίζουν έναν κοσμοϊστορικό ρόλο. Κατακτούν την Ασία και την Αίγυπτο. Διαδίδουν την ελληνική γλώσσα και παιδεία. Αλλά πολιτική ζωή, πλέον, δεν υπάρχει. Τα βασίλεια των διαδόχων του Αλεξάνδρου, ως πολιτική συγκρότηση, είναι ουσιαστικά μοναρχίες. Εξ άλλου, καθώς ξέρουμε, ο ίδιος ο Αλέξανδρος αντιμετώπισε στασιασμό των Ελλήνων που είχε πάρει μαζί του, διότι ήθελε να τους υποχρεώσει να γονυπετούν μπροστά του, όπως οι Πέρσες μπροστά στον Μεγάλο Βασιλέα – πράγμα ανθελληνικότατο. Σε όλη τη διάρκεια της ελληνιστικής εποχής οι ελληνικές πόλεις, με λίγες περιθωριακές και παροδικές εξαιρέσεις, αποτελούν παιχνίδια στα χέρια των ελληνιστικών δυναστειών. Ακολουθεί η ρωμαϊκή κατάκτηση, κάτω από την οποία οι ελληνικές πόλεις δεν έχουν παρά μόνον κοινοτική ζωή. Κατόπιν, έρχεται η βυζαντινή αυτοκρατορία. Το Βυζάντιο είναι μια ανατολική, θεοκρατική μοναρχία. Στο Βυζάντιο η πολιτική ζωή περιορίζεται στις ίντριγκες της Κωνσταντινούπολης, του αυτοκράτορα, των “δυνατών” και των ευνούχων της αυλής. Και βεβαίως, τα σχολικά μας βιβλία δεν αναφέρουν ότι στη βυζαντινή αυλή υπήρχαν ευνούχοι, όπως σ’ αυτήν του Πεκίνου… __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δημοσιογράφος __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Όλα αυτά αφορούν ένα πολύ μακρινό ιστορικό παρελθόν. Η Ελλάδα ως σύγχρονο νεοελληνικό κράτος έχει, ήδη, ιστορία εκατόν εβδομήντα ετών. Θα θέλατε να επικεντρώσετε σ’ αυτήν την περίοδο; __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Καστοριάδης __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Μα, αυτή η περίοδος είναι ακατανόητη χωρίς τους είκοσι έναν αιώνες ανελευθερίας που προηγήθηκαν. Λοιπόν, μετά το Βυζάντιο έρχεται η τουρκοκρατία. Μην ανησυχείτε, δεν θα μπω σε λεπτομέρειες. Θα αναφέρω μόνον ότι επί τουρκοκρατίας όση εξουσία δεν ασκείται απ’ ευθείας από τους Τούρκους, ασκείται από τους κοτζαμπάσηδες (τους εντολοδόχους των Τούρκων), οι οποίοι κρατούν τους χωριάτες υποχείριους. Συνεπώς, ούτε σ’ αυτήν την περίοδο μπορούμε να μιλήσουμε για πολιτική ζωή. Όταν αρχίζει η Επανάσταση του 1821, διαπιστώνουμε από τη μια μεριά τον ηρωισμό του λαού και από την άλλη, σχεδόν αμέσως, την τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία. Την επομένη της πτώσης της Τριπολιτσάς αρχίζουν οι εμφύλιοι πόλεμοι. __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δημοσιογράφο __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">ς: Πού οφείλεται αυτή η «τεράστια αδυναμία να συγκροτηθεί μια πολιτική κοινωνία»; Ποιοί είναι οι λόγοι; __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Καστοριάδης: __<span style="color: black; font-family: 'arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Ουδείς μπορεί να δώσει απάντηση στην ερώτησή σας για ποιο λόγο, κάποιος, σε μιαν ορισμένη στιγμή, δεν δημιούργησε κάτι. Η συγκρότηση ενός λαού σε πολιτική κοινωνία δεν είναι δεδομένη, δεν είναι κάτι που χαρίζεται, αλλά κάτι που δημιουργείται. Μπορούμε απλώς να διαπιστώσουμε ότι, όταν απουσιάζει μια τέτοια δημιουργία, τα χαρακτηριστικά της προηγούμενης κατάστασης διατηρούνται ή αλλάζουν μόνο μορφή. __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δημοσιογράφος __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Και ποια είναι τα χαρακτηριστικά αυτά στην ελληνική περίπτωση; __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Καστοριάδης: __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;"> Ορισμένα τα εντοπίζουμε, ήδη, στους εμφύλιους πολέμους της Επανάστασης του 1821. Βλέπουμε, για παράδειγμα, ότι η νομιμοφροσύνη και η αλληλεγγύη έχουν τοπικό ή τοπικιστικό χαρακτήρα, ισχυρότερο συχνά από τον εθνικό. Βλέπουμε, επίσης, ότι οι πολιτικές κατατάξεις και διαιρέσεις είναι συχνά σχετικές με τα πρόσωπα των «αρχηγών» και όχι με ιδέες, με προγράμματα, ούτε καν με “ταξικά” συμφέροντα. Ένα ακόμη χαρακτηριστικό είναι η στάση απέναντι στην εξουσία. Στην Ελλάδα, μέχρι και σήμερα, το κράτος εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του ντοβλετιού, δηλαδή μιας αρχής ξένης και μακρινής, απέναντι στην οποία είμαστε ραγιάδες και όχι πολίτες. Δεν υπάρχει κράτος νόμου και κράτος δικαίου, ούτε απρόσωπη διοίκηση που έχει μπροστά της κυρίαρχους πολίτες. Το αποτέλεσμα είναι η φαυλοκρατία ως μόνιμο χαρακτηριστικό. Η φαυλοκρατία συνεχίζει την αιωνόβια παράδοση της αυθαιρεσίας των κυρίαρχων και των «δυνατών»: ελληνιστικοί ηγεμόνες, Ρωμαίοι ανθύπατοι, Βυζαντινοί αυτοκράτορες, Τούρκοι πασάδες, κοτζαμπάσηδες, Μαυρομιχάληδες, Κωλέττης, Δηλιγιάννης… __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δημοσιογράφος: __<span style="color: black; font-family: 'arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Εξαιρέσεις δεν βλέπετε να υπάρχουν; Εξαιρέσεις εντοπισμένες κυρίως στον 19ο και στον 20ό αιώνα; __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Καστοριάδης __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Ε, υπάρχουν δυο-τρεις εξαιρέσεις: ο Τρικούπης, ο Κουμουνδούρος, το βενιζελικό κίνημα στην πρώτη περίοδο του. Αλλά τα όποια αποτελέσματά τους καταστράφηκαν από τη δικτατορία του Μεταξά, την Κατοχή, τον Εμφύλιο, τον ρόλο του παλατιού, τη δικτατορία της 21ης Απριλίου, την πασοκοκρατία. Στο μεταξύ, μεσολάβησε ο σταλινισμός που κατόρθωσε να διαφθείρει και να καταστρέψει αυτό που πήγαινε να δημιουργηθεί ως εργατικό και λαϊκό κίνημα στην Ελλάδα. Τα αποτελέσματα τα πληρώνουμε ακόμη. Μου ζητάτε να σας εξηγήσω… Μπορείτε να μου εξηγήσετε εσείς, γιατί οι Έλληνες, που σκοτώνονταν εννέα χρόνια, για να απελευθερωθούν από τους Τούρκους, θέλησαν αμέσως μετά έναν βασιλιά; Και γιατί, αφού έδιωξαν τον Όθωνα, έφεραν τον Γεώργιο; Και γιατί μετά ζητούσαν “ελιά, ελιά και Κώτσο βασιλιά”; __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δημοσιογράφος: __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;"> Μα, οι δικές σας απαντήσεις ενδιαφέρουν ιδίως όταν αφορούν ερωτήματα που εσείς θέτετε. Θα θέλατε, λοιπόν, να διατυπώσετε τις απόψεις σας; __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Καστοριάδης __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Σύμφωνα με την παραδοσιακή «αριστερή» άποψη, όλα αυτά τα επέβαλαν η Δεξιά, οι κυρίαρχες τάξεις και η μαύρη αντίδραση. Μπορούμε όμως να πούμε ότι όλα αυτά τα επέβαλαν στον ελληνικό λαό ερήμην του ελληνικού λαού; Μπορούμε να πούμε ότι ο ελληνικός λαός δεν καταλάβαινε τι έκανε; Δεν ήξερε τι ήθελε, τι ψήφιζε, τι ανεχόταν; Σε μιαν τέτοια περίπτωση αυτός ο λαός θα ήταν ένα νήπιο… Εάν όμως είναι νήπιο, τότε ας μη μιλάμε για δημοκρατία. Εάν ο ελληνικός λαός δεν είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, τότε, ας του ορίσουμε έναν κηδεμόνα… Εγώ λέω ότι ο ελληνικός λαός -όπως και κάθε λαός- είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, συνεπώς, είναι υπεύθυνος και για την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται σήμερα. __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δημοσιογράφος __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Πώς την εννοείτε αυτήν την ευθύνη; __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Καστοριάδης: __<span style="color: black; font-family: 'arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δεν δικάζουμε κανέναν. Μιλάμε για ιστορική και πολιτική ευθύνη. Ο ελληνικός λαός δεν μπόρεσε έως τώρα να δημιουργήσει μια στοιχειώδη πολιτική κοινωνία. Μια πολιτική κοινωνία, στην οποία, ως ένα μίνιμουμ, να θεσμισθούν και να κατοχυρωθούν στην πράξη τα δημοκρατικά δικαιώματα τόσο των ατόμων όσο και των συλλογικοτήτων. __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Δημοσιογράφος __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Θέλετε να πείτε ότι -αντιθέτως- σε άλλες χώρες, στη Δυτική Ευρώπη … __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">Καστοριάδης __<span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">: Εκεί, αυτό έγινε! Ο μακαρίτης ο Γιώργος Καρτάλης έλεγε κάνοντας μου καζούρα στο Παρίσι το 1956: «Κορνήλιε, ξεχνάς ότι στην Ελλάδα δεν έγινε Γαλλική Επανάσταση». Πράγματι, στην Ελλάδα δεν έχει υπάρξει εποχή που ο λαός να έχει επιβάλει, έστω και στοιχειωδώς, τα δικαιώματα του. Και η ευθύνη, για την οποία μίλησα, εκφράζεται με την ανευθυνότητα της παροιμιώδους φράσης: «εγώ θα διορθώσω το ρωμέικο;». <span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">-Ναι, κύριε, εσύ θα διορθώσεις το ρωμέικο, στον χώρο και στον τομέα όπου βρίσκεσαι.