ΓΡΑΦΩ+ΓΙΑ+ΤΟΝ+ΠΑΛΑΜΑ(ΠΡΟΦΗΤΙΚΟΣ)

**ΟΜΑΔΕΣ**

 * Α: ΘΕΜΗΣ, ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ, ΤΖΟΥΛΙΑ, ΣΤΕΦΑΝΟΣ **
 * Β: ΦΑΙΗ, ΑΛΕΞΗΣ, ΒΑΓΓΕΛΗΣ, ΕΛΕΝΗ **
 * Γ: ΦΩΤΕΙΝΗ, ΛΟΥΚΑΣ, ΓΙΩΡΓΟΣ, ΑΡΤΕΝΙΣ **
 * Δ: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ, ΝΙΚΟΣ Ξ, ΑΡΗΣ, ΔΗΜΗΤΡΑ **
 * Ε: ΜΑΡΙΑΝΝΑ, ΓΙΑΝΝΗΣ, ΜΑΡΚΕΛΛΑ, ΣΤΑΥΡΟΣ **
 * ΣΤ: ΜΕΝΙΑ, ΜΑΝΩΛΗΣ, ΣΠΥΡΟΣ, ΝΙΚΟΣ Ν **

Ο Παλαμάς έγραψε τον «Προφητικό» (8ο λόγο του Δωδεκάλογου) ύστερα από την οδυνηρή εμπειρία της ήττας του '97. **Τα δυο αποσπάσματα που ανθολογούνται είναι η αρχή και το τέλος του λόγου του Προφήτη**. Ο Προφήτης ως «μυθικό» πρόσωπο τοποθε­τείται στην Πόλη λίγο πριν από την Άλωση. Βρίσκεται κι αυτός ανάμεσα στα πλή­θη στο Ιπποδρόμιο, όπου παρακολουθεί με συντριβή τις γιορτές που ετοίμασαν οι αυλοκόλακες με αγώνες και πανηγύρια, για να τιμήσουν και να κολακέψουν τον αυτοκράτορα σε κρίσιμες ώρες: στην αυτοκρατορία έχουν εισβάλει οι εχθροί. Προηγήθηκε το τραγούδι των Πράσινων και των Βένετων και ο αυστηρός λόγος των Ακριτών. Οι εικόνες από το Ιπποδρόμιο δείχνουν το έσχατο όριο της παρακ­μής. Στο σημείο αυτό ο Προφήτης απευθυνόμενος __με αποστροφές__, πρώτα στην **Πολιτεία** και ύστερα στην **Ψυχή της**, προφητεύει δυο πράγματα: τη βέβαιη υπο­ταγή της με συνέπεια να αφανιστεί η ιστορική της παρουσία από τη μνήμη των ανθρώπων __(πρώτη ενότητα)__ τη νεκρανάστασή της ύστερα από διαδοχικές κα­ταδύσεις και εξευτελισμούς __(δεύτερη ενότητα).__ Ο λόγος του είναι οραματικός - πλούσιος σε εικόνες και ο τόνος του προφητικός.


 * Ο ΣΥΜΒΟΛΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΗΤΙΚΟ - ****ΟΜΑΔΑ ΣΤ: **
 * ﻿ Αξιοποιώντας το υλικό σας από το φ.εργ.2Α να γράψτε ένα σύντομο κείμενο (100-150 λ.), όπου θα εξηγείτε τη σχέση του Παλαμά με τον συμβολισμό μέσα από το συγκεκριμένο ποιητικό απόσπασμα. **

Ο Κωστής Παλαμάς στο απόσπασμα "Δωδεκάλογος του γύφτου" επηρεάζεται έντονα από το λογοτεχνικό ρεύμα του συμβολισμού. Μερικά γνωρίσματά του είναι η μελαγχολική διάθεση, η εισαγωγή νέου λεξιλογίου, καθώς για την περιγραφή εσωτερικών ψυχικών καταστάσεων γίνεται χρήση εξωτερικών αντικειμένων. Ο συμβολισμός παρουσιάζεται στο απόσπασμα με πολλές φράσεις που είτε συμβολίζουν φθορά και παρακμή, είτε λύτρωση και αναγέννηση. Παρακάτω θα δούμε μερικές φράσεις που μας δείχνουν την φθορά, στις οποίες κυριαρχούν συναισθήματα όπως νοσταλγία, απογοήτευση, λύπη και απελπισία: στ. 1 "με τις παινεμένες χώρες, Χώρα" στ. 6 "πάει το ψήλος σου, το χτίσμα σου συντρίμμι" στ. 10 "το πρωί για σε δε θα γυρίσει" στ. 11 "και θα σβήσεις καθώς σβήνουνε λιβάδια" στ. 15 "θα σε κλαίν' τα κλαψοπούλια στ' αχνά βράδια" στ. 18 "ω Ψυχή παραδαρμένη από το κρίμα" στ. 35 "και μην έχοντας πιο κάτου άλλο σκαλί" Παρακάτω θα δούμε μερικές φράσεις που συμβολίζουν την αναγέννηση. Σε αυτές κυριαρχούν συναισθήματα όπως αισιοδοξία, χαρά, λύτρωση και εξιλέωση: στ. 17 "και θα φύγεις κι απ' το σάπιο το κορμί" στ. 27 "και να ξημερώσει μιαν αυγή" στ. 28 "και να σε καλέσει ο λυτρωμός" στ. 30 "και θ' ακούσεις τη φωνή του λυτρωτή" στ. 31 "θα γδυθείς της αμαρτίας το ντύμα" στ. 39 "θα αιστανθείς να σου φυτρώσουν, ω χαρά" Παρατηρούμε ότι στην αρχή του αποσπάσματος κυριαρχεί απαισιοδοξία και απελπισία, ενώ στην συνέχεια τα συναισθήματα αντικαθιστούνται με λύτρωση και αισιοδοξία για το μέλλον.

Από την μελέτη του αποσπάσματος παρατηρούμε ότι ο Παλαμάς πλουτίζει τον λόγο του με πολλά σχήματα λόγου και κάνει το κείμενο πιο όμορφο και ευχάριστο.Χρησιμοποιεί πάρα πολλές προσωποποιήσεις καθ' όλη την δειάρκεια του ποιήματος π.χ.το κτίσμα σου συντρίμμι στιχ.6 πιο αλαφρά του πειρασμού σου τα σημάδια στιχ.15 και θα φύγεις κι απ΄το σάπιο το κορμί στιχ.17 και να σε καλέσει ο λυτρωμός στιχ.28 και 8α ακούσεις την φωνή του λυτρωτή στιχ.30 θα γδυθείς της αμαρτίας σου το ντύμα στιχ.31 να κατρακυλήσεις πιο βαθιά στιχ.36 τα φτερά τα πρωτινά σου τα μεγάλα στιχ.41 Επίσης χρησιμοποιεί και παρομοιώσεις π.χ. σαν το δρόμο στιχ.9 σαν την χλόη, σαν το πουλί στιχ.34 σαν τον κόρφο, σαν το κύμα στιχ.35. Ακόμα στο συγκεκριμένο απόσπασμα βρίσκουμε και αρκετές μεταφορές π.χ. στιχ.11 σβήνουνε λιβάδια, στιχ.37 στου κακού τη σκάλα στιχ.31 ω ψυχή παραδαρμένη απο το κρίμα στιχ.38 για τ' ανέβασμα ξανά που σε καλεί αλλά υπάρχουν και επαναλήψεις π.χ. στιχ.5- στιχ.9, στιχ.2-στιχ.7, στιχ.18-στιχ.29, στιχ.40-στιχ.41, στιχ.17-στιχ.19. Επιπλέον χρησιμοποιεί και χιαστό σχήμα π.χ. στιχ. 1-2 μες τις παινεμένες χώρες, χώρα παινεμένη και έχει ομοιοκαταλιξία π.χ. στιχ. 1-2 χώρα ώρα ζευγαρωτή και στιχ. 13-16 πλεκτή και στιχ. 31-34 σταυρωτή.Τέλος το μέτρο είναι τροχαικό π.χ. μές τις παίνεμένες χώρες χώρα παίνεμένη, θα ρθεί και ώρα καί θα πέσεις κι άπο δέν απάνου τη φήμη, τό στερνό το σάλπισμά της θα σαλπίσει σέ βοριά κι ανάτολή νοτιά και δύση.
 * ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ - ΜΕΤΡΟ - ΟΜΟΙΟΚΑΤΑΛΗΞΙΑ ****- ΟΜΑΔΑ Γ: Λουκάς,Αρτένις,Φωτεινή,Γιώργος **


 * Η ΓΛΩΣΣΑ - ****ΟΜΑΔΑ: Β Φαίη, Ελένη, Βαγγέλης, Αλέξανδρος **

=
Οπωσδήποτε ο Παλαμάς μπόρεσε να μείνει κάπου 40 χρόνια ο αδιαφι­λονίκητος ηγέτης του λογοτεχνικού κόσμου στον τόπο μας. [...] Μέσα στις εκατοντάδες των σελίδων του χτίζεται ένας νέος κόσμος, βασισμένος στη λαϊκή κυρίως παράδοση, όπως την αποκάλυπτε η νεαρή τότε επιστήμη της Λαογραφίας και όπως την έπλαθε η παλαιότερη και σύγχρονη δραματική ελληνική ιστορία. Στην προσπάθειά του να αξιοποιήσει τους θησαυρούς της λαϊκής παράδοσης αποκάλυψε και το δικό του μοναδικό γλωσσοπλαστικό ταλέντο, καθώς συναντήθηκε με μιαν ανάλογη ευφορία και δύναμη, με την οποία είναι προικισμένος ο ελληνικός λαός... =====

=
Από μιας αρχής, σχεδόν, ο Παλαμάς ταύτισε τη δημοτική γλώσσα με την ποιητική έμπνευση κι εξάρτησε απόλυτα το αισθητικό αποτέλεσμα της τέχνης του από το δούλεμα της γλώσσας. [.] Αδίσταχτα μπορούμε να πούμε, πως ο Παλαμάς δημι­ούργησε τη νεοδημοτική ποιητική μας γλώσσα, συγχωνεύοντας όλες τις προ­ηγούμενες παραδόσεις κι εμπειρίες.. =====

=

 * Αφού διαβάσετε τα παραπάνω κείμενα, να επιλέξετε εκείνες τις πληροφορίες που θεωρείτε ενδιαφέρουσες και να γράψετε ένα δικό σας κείμενο ****με θέμα τη γλώσσα του Παλαμά, όπως την γνωρίσατε στο απόσπασμα από τον Προφητικό. ****(100-150 λέξεις). **=====
 * Ο Παλαμάς θεωρείται σημαντική πνευματική προσωπικότητα του τόπου μας εφόσον μέσα από τα έργα του παρουσίασε το ιδιαίτερο γλωσσοπλαστικό ταλέντο του και έδωσε χωρίς καμία αμφιβολία μια νέα πνοή στην νεοδημοτική ποιητική μας γλώσσα. Στην πλειονότητα του ποιητικού του έργου περιλαμβάνονται όλες οι προηγούμενες παραδόσεις και εμπειρίες ταυτίζοντας κατά αυτόν τον τρόπο τη δημοτική γλώσσα με την ποιητική του έμπνευση. Επίσης θα ήταν καλό να αναφαιρθούμε στο γεγονός ότι ο Παλαμάς χρησιμοποιεί μία πλούσια δημοτική γλώσσα πολύ καλά επεξεργασμένη, κάτι που μας δείχνει την ανεπτυγμένη γλωσσική του ικανότητα. Στα έργα του μπορούμε να συναντήσουμε φράσεις ή λέξεις που δεν έχουμε ξαναβρεί σε άλλα ποιήματα όπως κλωνόγυρτιες ιτιές, κλαψοπούλια, παραδαρμένη, σκέλεθρον, κάτου, απάνου, πρωτινά, δροσοσταλαματιές καθώς και φράσεις ή λέξεις της αρεσκείας μας, πχ ****<span style="color: #036d6d; font-family: 'Comic Sans MS',cursive;">και θα φύγεις και απ'το σάπιο το κορμί, και θα ακούσεις τη φωνή του λυτρωτή, και θα σβήσεις καθώς σβήνουνε λιβάδια, σαν τη χλόη σαν το πουλί. **

<span style="color: #000000; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif;">Ο ποιητής χρησιμοποιεί την τεχνική της κλιμάκωσης(από το χαμηλότερο στο υψηλότερο και το αντίστροφο) και στην 1η <span style="font-family: 'Palatino Linotype','serif'; font-size: 10pt; margin: 0cm 11.3pt 0pt 14.2pt;">και στη 2η ενότητα του αποσπάσματος. Να συμπληρώσετε τον πίνακα που ακολουθεί, γράφοντας τις λέξεις ή φράσεις που συνιστούν την κλιμάκωση και στις δύο περιπτώσεις <span style="font-family: 'Palatino Linotype','serif'; font-size: 10pt;">Στη συνέχεια **<span style="color: #9e0a0a; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif; font-size: 10pt;">θα γράψετε ένα κείμενο με θέμα «τα τρία στάδια- αναβαθμοί στους οποίους κλιμακώ­νεται η προφητεία (προαγγελία πτώσης — θρήνος για τον ξεπεσμό — ορα­ματισμός της Ανάστασης)». **<span style="font-family: 'Palatino Linotype','serif'; font-size: 10pt;">(100-150 λέξεις). <span style="color: #062d2d; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 120%; line-height: 115%; margin: 0cm 0cm 10pt;">Στο απόσπασμα αυτό ο ποιητής προφητεύει την προαγγελία της πτώσης, του θρήνου για τον ξεπεσμό και τον οραματισμό της Ανάστασης. Πρώτα προφητεύει την προαγγελία της πτώσης με τα παραδείγματα : <πάει το ψήλο σου ,το κτίσμα σου συντρίμμι> και <σαν το δρόμο του ήλιου γέρνεις όμως το πρωί για σε δεν θα γυρίσει >. Στην συνέχεια αναφέρει το θρήνο για το ξεπεσμό με τις εξής αναφορές του αποσπάσματος :<και άθαφτο θα μείνει το ψοφίμι για να το φάνε τα σκυλιά και τα ερπετά> και <ο Καιρός μέσα στους γύρους του τη μνήμη κάποιου σκέλεθρου πανάθλιου θα βαστά>. Τέλος βλέπουμε τον ποιητή να οραματίζεται την Ανάσταση λέγοντας <όσο να σε λυπηθεί της αγάπης ο Θεός ,και να ξημερώσει μιαν αυγή ,και να σε καλέσει ο λυτρωμός.> και κορυφώνεται ο οραματισμός αυτός με τα λόγια: <για το ανέβασμα ξανά που σε καλεί θα αισθανθείς να σου φυτρώσουν, ω χαρά! τα φτερά, τα φτερά τα πρωτινά σου τα μεγάλα!
 * <span style="color: #ab1717; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif;">Η ΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΦΗΤΕΙΑΣ - ****<span style="color: #ff6700; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif;">ΟΜΑΔΑ: Ε Μαριάννα, Γιάννης, Μαρτσέλα, Σταύρος **

<span style="font-family: 'Palatino Linotype','serif'; font-size: 10pt;"><span style="font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif; margin: 0cm 18.4pt 0pt 21.3pt;">Ο Παλαμάς σε κάποιο σημείο του αποσπάσματος αναφέρεται στις ιστορικές μεταβολές (όπως στου κύκλου τα γυρίσματα από τον Ερωτόκριτο). Να εντοπίσετε τη σχετική φράση.
 * <span style="color: #b11616; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif;">Η ΤΙΜΩΡΙΑ ΚΑΙ Η ΣΩΤΗΡΙΑ - ****<span style="color: #255625; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif;">ΟΜΑΔΑ Δ: **
 * <span style="color: #255625; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif; line-height: 0px; overflow: hidden;">﻿ **
 * <span style="color: #255625; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif;">Σύμφωνα με τη χριστιανική αντίληψη για την ιστορία, όπου ο Θεός καθορίζει το ιστορικό γίγνεσθαι, η άλωση της Πόλης οφείλεται στις αμαρτίες των Βυζαντινών και η λύτρωση – σωτηρία θα προέλθει από το Θεό. (γιατί ήταν θέλημα θεού η πόλη να τουρκέψει/πάλι με χρόνια, με καιρούς ..). Στο χριστιανικό σχήμα: Αμαρτία – σωτηρία-λύτρωση αντιστοιχεί το αρχαίο ελληνικό σχήμα: ύβρις " τίσις " κάθαρσις. Να εντοπίσετε στο απόσπασμα τις λέξεις ή φράσεις που αναφέρονται στα παραπάνω. **
 * <span style="color: #b11616; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif; margin: 0cm 18.4pt 0pt 21.3pt;">Θα γράψετε ένα κείμενο (100-150 λέξεις), όπου θα παρουσιάζετε τις διαπιστώσεις σας σε σχέση με τα παραπάνω. **

====<span style="color: #036d6d; display: block; font-family: 'Lucida Console',Monaco,monospace; text-align: justify; text-shadow: 1px 1px 1px;">**Κύρια ομοιότητα των δύο ποιημάτων είναι ότι στην αρχή μίλαει για το θάνατο του Ελληνισμού και στη συνέχεια για την αναγέννηση του. Ο Ελληνισμός περνάει φάσεις παρακμής, αλλά πάντα βγαίνει από τις δύσκολες κάταστασεις και βοηθάει και άλλους λαούς όπως αναφέρει και στα δύο ποιήματα. Η βασική διαφορά των δυο ποιημάτων είναι ότι το ένα είναι προφητικό ενώ το άλλο δεν είναι. Στο Δωδεκάλογο του Γύφτου χρησιμοποιεί κυρίως μέλλοντα δηλώνοντας την προφητεία ενώ στο Διγενή κάνει χρήση περισσότερο Ενεστώτα και παρελθοντικών χρόνων. Ακόμη, το ποιήμα του Διγενή δεν έχει δραματικό χαρακτήρα. Μία ακόμη σημαντική διαφορά είναι ότι χρησιμοποιεί διαφορετικά σύμβολα. Στο Δωδεκάλογο του Γύφτου για να συμβολήσει τον Ελληνισμό αναφέρεται στη Βυζαντινή αυτοκρατορία ενώ στο ποιήμα του Διγενή έχει ως σύμβολο τον Διγενή.** ====
 * <span style="color: #b11616; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif;">ΠΑΡΑΛΛΗΛΟ ΚΕΙΜΕΝΟ - ****<span style="color: #000080; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif;"> ΟΜΑΔΑ Α: Θέμης, Στέφανος, Βαγγελίτσα, Τζούλια **
 * <span style="color: #ab1717; font-family: 'Palatino Linotype','Book Antiqua',Palatino,serif;">Να συγκρίνετε το απόσπασμα από τον Προφητικό με το ποίημα του Παλαμά « Ο Διγενής κι ο Χάροντας » και να επισημάνετε ομοιότητες και διαφορές ως προς το περιεχόμενο. Θα αναπτύξετε τις διαπιστώσεις σας σ’ ένα κείμενο (έως 150 λέξεις). **