ΚΡΙΤΙΚΗ+ΤΑΙΝΙΑΣ

Καθισμένοι στην κορυφή του λόφου, παππούς και εγγονός μιλούν για ταξίδια. Για ταξίδια που πραγματοποιήθηκαν, για απραγματοποίητα ταξίδια, για τη ζωή. Η ζωή του πρώτου βρίσκεται κοντά στο τέλος. Η ζωή του δεύτερου μόλις ξεκινά. Η διαφορετικότητά τους όμως παραμερίζεται και μοιράζονται κάτι πολύ σπουδαίο. Και οι δυο τους έχουν δοκιμάσει την καταπίεση. Και οι δυο τους ονειρεύονται να φύγουν, να αποδράσουν. Τα ταξίδια είναι το "λαϊτμότιφ" (θέμα) αυτού του φιλμ. Τα ταξίδια είναι προσπάθεια δραπέτευσης από την πραγματικότητα, είναι απόδραση στον κόσμο του παραμυθιού, είναι ένα όνειρο, η τρέλα. Ο παππούς καταφέρνει να ξεφεύγει μέσα από τα παραμύθια του, είναι η απεικόνιση της στέρησης. Μόνο ένα πραγματικό ταξίδι τού επιτρέπει η ζωή, αυτό στον τάφο του. Ο εγγονός ξεφεύγει από την ονειροπόληση και για λίγο γίνεται ο ήρωας των παραμυθιών του παππού. Τελικά, ο ποιητής θα αποδράσει, θα καταφύγει στην τρέλα. Σε καθεμία από αυτές τις περιπτώσεις ανακαλύπτουμε την ίδια ανεκπλήρωτη επιθυμία, την ίδια απροθυμία ή ανικανότητα αντιμετώπισης της πραγματικότητας. Καθώς βλέπουμε ένα γέρο και ένα αγόρι να ονειροπολούν με φόντο το ήρεμο γεμάτο ποίηση ηλιοβασίλεμα, είναι αδύνατον να μας ξεφύγει το βαθύτερο ζήτημα, αυτό του αέναου, του ανήλεου αγώνα μεταξύ ζωής και θανάτου. Το διήγημα, στο οποίο στηρίζεται αυτό το φιλμ, προοριζόταν για "ονειρικό δράμα". Η πραγματική ζωή του ποιητή έχει έντονα στοιχεία ομοιότητας με "ονειρικό δράμα". Την άνοιξη του 1892, λίγους μήνες πριν από τη γέννηση του κινηματογράφου, ο Γεώργιος Βιζυηνός κλείστηκε σε ψυχιατρείο από όπου δεν έφυγε ποτέ μέχρι το θάνατό του. Σήμερα, 100 χρόνια αργότερα, κάνουμε την απόπειρα, μέσω του κινηματογράφου, να δώσουμε μια νέα μορφή σε ένα από τα ωραιότερα έργα του. Οι προφανείς δυσκολίες που αντιμετωπίζει κάποιος όποτε επιχειρεί κινηματογραφική προσέγγιση λογοτεχνικού έργου δίνουν προτεραιότητα, στην προκειμένη περίπτωση, στο "θέμα" της αρχικής ιστορίας: την αέναη κίνηση -ένα κύριο χαρακτηριστικό του σινεμά, επίσης-, το ταξίδι πέρα από τα όρια της πραγματικότητας, στον κόσμο της φαντασίας και τανάπαλιν. Όσον αφορά στο χαρακτήρα του φιλμ, αυτός θα είναι η αναπαράσταση μιας ιστορικής περιόδου του παρελθόντος. Βασικά, το φιλμ θα είναι υπερσύγχρονο, τόσο σύγχρονο όσο και τα προβλήματα με τα οποία καταπιάνεται. //Λάκης Παπαστάθης//
 * Λ. ΠΑΠΑΣΤΑΘΗ, ΤΟ ΜΟΝΟΝ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥ ΤΑΞΕΙΔΙΟΝ **
 * Σημείωμα του σκηνοθέτη **

Το "Μόνον της ζωής του ταξείδιον" είναι η τρίτη ταινία του Λάκη Παπαστάθη μέσα σε 20 χρόνια. Στο 42ο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης απέσπασε επτά βραβεία, ανάμεσά τους αυτό της καλύτερης ταινίας. Παρά τις όποιες διαφωνίες ακούστηκαν, η ταινία άξιζε τα βραβεία της. Ανάμεσά τους Καλύτερη φωτογραφία, σκηνογραφία, ήχος και μακιγιάζ. Πραγματικά εκπληκτικός είναι ο Ηλίας Λογοθέτης στο διπλό ρόλο του Βιζυηνού και του παππού. //(από τον τύπο)// Ένα από τα σημαντικότερα διηγήματα του Γεωργίου Βιζυηνού - σταθμός στη νεοελληνική λογοτεχνία, μια μικρή πραγματεία πάνω στο γλυκό ταξίδι της ζωής και στη «βαθιά ηρεμία» του θανάτου, μια διαδρομή που θα μας καταδιώκει για πάντα, ενέπνευσε τον Λάκη Παπαστάθη να κάνει το δικό του ταξίδι μέσα στους μύθους, και στις παραδόσεις και να μας μεταφέρει με υπερβολικό σεβασμό το θαυμαστό κομψοτέχνημα της λογοτεχνίας «Το μόνον της ζωής του ταξείδιον» στη μεγάλη οθόνη. Στα τέλη του 19ου αιώνα ο Γεώργιος Βιζυηνός έγκλειστος σε ψυχιατρείο της Αθήνας, προσπαθεί να θυμηθεί την παιδική του ηλικία στην Κωνσταντινούπολη και τη Θράκη. Φέρνει στο ταραγμένο του μυαλό, βιώματα και αναμνήσεις που τον είχαν συγκινήσει, αλλά κυρίαρχο πρόσωπο στο ταξίδι των αναμνήσεων είναι ο πολύ ηλικιωμένος παππούς, που έζησε τα πρώτα δέκα χρόνια της ζωής του ντυμένος κορίτσι... Έκρυβε το φύλο του για να μην τον πάρουν στρατιώτη. Ο παππούς έζησε ολόκληρη τη ζωή του μέσα στα «παραμύθια» και το όνειρο, διαμορφώνοντας έτσι κατά κάποιο τρόπο τον ψυχισμό του συγγραφέα - εγγονού του. Η προσπάθεια του Λάκη Παπαστάθη να δώσει εικόνα στο διήγημα του Βιζυηνού είναι σίγουρα πετυχημένη, με σκληρή δουλειά πίσω από την κάμερα, με έξοχη φωτογραφία από τον Γιάννη Δασκαλοθανάση, που δίκαια πήρε το πρώτο βραβείο στο πρόσφατο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, καθώς και η έξοχη ερμηνεία του Ηλία Λογοθέτη κάνουν «Το μόνον της ζωής μου ταξείδιον» ένα αξιέπαινο κινηματογραφικό εγχείρημα. Αυτό που απουσιάζει από την ταινία είναι η προσωπική ματιά του σκηνοθέτη, Λάκη Παπαστάθη. Υποκλίνεται στο αριστούργημα του Βιζυηνού και σκηνοθετεί με σεβασμό. Ίσως αυτό έπρεπε να κάνει. Όπως και να έχει «Το μόνο της ζωής μου ταξείδιον», είναι ένα γλυκό ελληνικό ταξίδι, που αφυπνίζει τα συναισθήματα και ταξιδεύει τις ψυχές μας σε μονοπάτια μοναδικά, όπως και η διαδρομή μας στη ζωή προς το θάνατο. Ελληνική παραγωγή 2001. Σκηνοθεσία: Λάκης Παπαστάθης. Πρωταγωνιστούν: Ηλίας Λογοθέτης, Φραγκίσκη Μουστάκη, Ρούλα Πατεράκη, Λάζαρος Ανδρέου, Υβόννη Μαλτέζου, Μαρίνα Ψάλτη, Κώστας Κορτίδης//.//. //(από τον τύπο). // ΔΙΕΘΝΕΣ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2001: **Grand Prix Καλύτερης Ταινίας Μυθοπλασίας, Καλύτερης Μουσικής, Καλύτερης Σκηνογραφίας, Καλύτερης Ταινίας/ Βραβεία Κοινού Dewars, Καλύτερης Φωτογραφίας, Καλύτερου Ήχου, Καλύτερου Μακιγιάζ, Καλύτερων Κοστουμιών. **
 * <span style="color: black; font-family: 'Arial','sans-serif'; font-size: 13px;">ΒΡΑΒΕΙΑ **

= = =**<span style="background-color: #dfff00; color: #c31313; font-family: Arial,Helvetica,sans-serif; font-size: 13px;">ΓΡΑΨΤΕ ΤΗ ΔΙΚΗ ΣΑΣ ΚΡΙΤΙΚΗ **= = = **__Η ΚΡΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ__:**  Η ταινία μου άρεσε αρκετά και βρήκα πολύ ενδιαφέρον το γεγονός ότι μου δινόταν η δυνατότητα, αφού διάβασα το διήγημα, να το παρακολουθήσω και ως εικόνα. Επίσης, θεωρώ ότι οι ηθοποιοί ήταν εξαιρετικο__ί__ και ιδιαίτερα εκείνος που υποδυόταν τον Βιζυηνό. Αυτό όμως που με απασχόλησε κάπως ήταν ότι οι σκηνές ορισμένες φορές άλλαζαν κάπως γρήγορα και με περίεργο τρόπο. Επιπλέον, η μουσική ήταν κάποιες φορές πολύ δυνατή και απρόσμενη, σε σημείο που με ξάφνιαζε και κατά κάποιο τρόπο με παραξένευε. Πάντως από άποψη σεναρίου ήταν αρκετά καλή αφού σε γενικές γραμμές ‘ακολουθούσε’ το διήγημα αλλά βέβαια ήταν πιο ζωντανή και παραστατική σε σχέση με αυτό. **__ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΔΙΗΓΗΜΑΤΟΣ-ΤΑΙΝΙΑΣ__** Στο διήγημα αλλά και στην ταινία τα λόγια του διηγήματος ήταν τα ίδια γεγονός που με βοήθησε σε πολύ μεγάλο βαθμό στο να καταλαβαίνω τι λέγεται και τι γίνεται στην κάθε σκηνή. Επίσης, εφόσον γνώριζα την πλοκή του διηγήματος και τη σειρά που διαδραματίζεται κάθε γεγονός αφοσιώθηκα περισσότερο στις σκηνές και στις εικόνες δηλαδή στην αναπαράσταση του έργου και όχι και τόσο στην υπόθεση αυτή καθ’ αυτή. Επίσης, συνειδητοποίησα ότι ανάμεσα στο διήγημα και στην ταινία δεν υπήρχαν πολλές διαφορές .Η ταινία ακολουθούσε πιστά τα γεγονότα που περιγράφονταν στο διήγημα. Αν και στην ταινία είχαν προσθέσει σκηνές και από την ζωή και από την κατάληξη του Βιζυηνού. Στην ταινία παρακολουθήσαμε ακόμη, στην πρώτη μάλιστα σκηνή, το δεκαεξάχρονο κορίτσι, το οποίο είχε ερωτευθεί ο Βιζυηνός και αποτελούσε τον ανεκπλήρωτό του έρωτα. Επιπλέον, είδαμε σκηνές στις οποίες βρισκόταν ο ηθοποιός που υποδυόταν τον Βιζυηνό στο φρενοκομείο και από εκεί άρχισε να απαγγέλει το ΄΄Μόνον της ζωής μου ταξείδιον΄΄. Επίσης, στο τέλος της ταινίας είδαμε και την μητέρα του κοριτσιού που είχε πάει να πάρει τα πράγματα του Βιζυηνού, ο οποίος είχε πεθάνει. Επομένως, αν αφαιρέσουμε τα παραπάνω στοιχεία, αλλά και την σκηνή στην οποία βλέπουμε πώς ο μικρός Βιζυηνός άρχισε να μαθαίνει γράμματα, θα παρατηρήσουμε ότι τα γεγονότα του διηγήματος ταυτίζονται με αυτά της ταινίας. Μόνο που στην ταινία, λόγω της ύπαρξης της εικόνας, το έργο έγινε ακόμα πιο ενδιαφέρον. **//__ ΕΛΕΝΗ __//**